WORKSHOP 1

• De meerwaarde van een totaalprofiel in de handelsgerichte diagnostiek. | Annelies Aerts & Charlotte Motsaert | CODE Expertisecentrum Lessius.

• Verder studeren in het hoger onderwijs, het kan! Ook met extra ondersteuning. | Leen Thienpondt & Nathalie Heurckmans | SIHO

• Dyscalculie en sticordi in het basisonderwijs. | Karin Bastin | Eureka Onderwijs

• Dyslexie en de lessen taal/Nederlands in de bovenbouw en eerste graad secundair. | Astrid Deblock | Eureka Onderwijs

• Sprint en digitale schoolboeken | Jo Cremelie | Jabbla

Begrijpend lezen? Effectief? Effectief! 

De meerwaarde van een totaalprofiel in de handelingsgerichte diagnostiek.

In deze presentatie schetsen we de meerwaarde voor een diagnostische aanpak die uitgaat van een totaalprofiel.  Daarbij is een casus het startpunt. Vertrekkende vanuit de hulpvraag wordt de diagnostische cyclus doorlopen waarbij de principes van de handelingsgerichte diagnostiek worden toegepast.

Gezien het onderzoek steeds gericht is op een bruikbaar en individueel aangepast advies, is een sterkte- zwakteanalyse hierbij onontbeerlijk. Bij dit aspect zullen we dan ook uitgebreid stilstaan. Aan de hand van de klachtenanalyse en onderzoeksresultaten stellen we een individueel totaalprofiel op en bekijken we welke adviezen er op maat van het kind of de jongvolwassene kunnen geformuleerd worden. Hierbij dringt de nood zich op tot een verantwoorde attestering. We sluiten de presentatie af met enkele concrete richtlijnen in dit verband.

Lic. Charlotte Mostaert, logopediste, is medewerker van de expertisecel leerstoornissen op CODE Lessius en is actief binnen de cel taal en leren. Daarnaast is ze verbonden aan het departement Logopedie en Audiologie van de Lessius Hogeschool. Haar huidige wetenschappelijke onderzoeksactiviteiten richten zich voornamelijk op de diagnostiek van dyslexie bij jongvolwassenen.

Lic. Annelies Aerts, psychologe, is medewerker van de expertisecel leerstoornissen op CODE Lessius. Na haar studies Schoolpsychologie aan de K.U.Leuven verwierf zij expertise op vlak van dyslexie en dyscalculie. Op CODE staat zij onder meer in voor de diagnostiek van leerstoornissen, het geven van vormingen en workshops voor studenten met dyslexie. Tevens is zij werkzaam binnen het departement Toegepaste Psychologie.

Doelgroep: CLB-medewerkers, psychologen, pedagogen, logopedisten, remedial teachers, zorgcoördinatoren, GON-leerkrachten, GOK-leerkrachten, CLB-medewerkers, docenten leerstoornissen. 

_______________________________________________________________________________________  

Rekentrappers in het beroepsonderwijs: motiverend en contactbevorderend. 

15 jaar als leerkracht wiskunde in de 1^ste graad B-stroom heeft haar doen beseffen dat steeds meer leerlingen kampen met rekenproblemen. De cursus rekencoach van *Eureka* Onderwijs heeft haar inzicht gegeven in de verschillende soorten problemen en in allerlei hulpmiddeltjes voor de leerlingen. Ondertussen past ze de *Eureka* methode ook toe op school.

Het succes van deze methode zit vooral in het dagdagelijkse materiaal dat makkelijk te verzamelen is, in het zeer gestructureerd aanbrengen van leerstof, in de vele oefensessies die je steeds kan doen tussendoor, in de stap voor stap methode en in de zeer goed uitgewerkte hulpkaarten.

Ook heeft ze gemerkt dat je meer van je leerlingen mag vragen: zij werken vaak per twee, controleren elkaar, geven uitleg en controleren zichzelf.

Met behulp van materiaal en video toont ze aan dat de leerlingen niet alleen leren rekenen, maar ze leren ook zichzelf sturen en beoordelen, elkaar helpen en correct woordgebruik.

Sprint en digitale schoolboeken

Schoolboeken hebben vaak een zeer aantrekkelijke lay-out maar dit bemoeilijkt soms het voorlezen.  Sprint heeft een aantal handige werktuigen om dit te verhelpen en het voorlezen te vereenvoudigen.  Ook bij het schrijven en het invullen van werkblaadjes en werkboeken kan Sprint helpen.  Dankzij de auditieve feedback kunnen fouten vroegtijdig opgemerkt worden.  Met behulp van de sprekende woordvoorspeller kunnen foutief geschreven woorden toch correct voorspeld en eventueel automatisch verbeterd worden.

Jo Cremelie is Burgerlijk ingenieur, specialisatie informatica en computerwetenschappen en medewerker van Jabbla.

Doelgroep: leerkrachten, zorgcoördinatoren, GON-leerkrachten, GOK-leerkrachten, CLB-medewerkers, ICT-coördinator,  logopedisten, remedial teachers, docenten leerstoornissen, ouders. _______________________________________________________________________________________ 

Doelgroep: leerkrachten, GON-leerkrachten, GOK-leerkrachten, CLB-medewerkers, logopedisten, remedial teachers, docenten leerstoornissen, ouders.

_______________________________________________________________________________________ 

De CELF (Pearsons) onderzoekt talige aspecten bij kinderen en jongeren. De problemen die hier aan het licht komen, maken een beter aangepaste handelingsgerichte diagnostiek mogelijk. Opvallend is dat leerlingen met leerstoornissen met een hoog Verbaal IQ toch lager kunnen scoren op de CELF. We illustreren het gebruik van CELF aan de hand van casussen.   

Karen Bastin is psychologe.  Zij heeft ruime ervaring met begeleiding van kinderen met leerstoornissen binnen de schoolse context.

Doelgroep: Zorgcoördinatoren, GON-leerkrachten, CLB-medewerkers, logopedisten, remedial teachers, spellingtherapeuten, ouders, psychologen, pedagogen, docenten leerstoornissen.  

_______________________________________________________________________________________ 

Dyscalculie en sticordi basisonderwijs 

De rekenzorg in het basisonderwijs vraagt een doordachte aanpak.  Er komt meer informatie over leerstoornissen en de impact op het rekenen.  De leerkracht vraagt ondersteuning bij het plannen van zorg.  De zorgmaatregelen moeten passen in een zorgbeleid, de individele zorgleerling en een voldoende gedifferentieerd aanbod geven zonder de leerkracht onnodig te belasten. Een sticordi-beleid met aandacht voor de rekendidactiek en de schoolpopulatie biedt heel wat kansen voor een goed gebalanceerd zorgbeleid.

Karen Bastin is psychologe.  Zij heeft ruime ervaring met rekenbegeleiding binnen de schoolse context.

______________________________________________________________________________________ 

Eureka Dyslexie en de lessen taal/Nederlands in de bovenbouw en eerste graad secundair 

Eureka ontwikkelde specifieke technieken om lezen en spelling effectief aan te pakken bij oudere leerlingen met dyslexie en ernstige lees- en spellingproblemen. Eureka schreef de handleiding Als Spelling een Kwelling is om de aanpak van spelling op een systematische manier aan te pakken. De methodieken en technieken lezen en spelling zijn zowel individueel als klassikaal bruikbaar.

Astrid Deblock demonstreert met enkele leerlingen van Eureka de klasaanpak bij oudere leerlingen. De leestechnieken, het spellen en taalbeschouwing met blokken en het gebruik van de wisbordjes komen aan bod.

______________________________________________________________________________________ 

Bouwen aan zelfvertrouwen 

Wat heeft zelfvertrouwen te maken bij jongeren die al gebukt gaan onder hun leerproblemen?  Juist deze kinderen kunnen het moeilijk hebben met de waardering over henzelf. “Ik ben een nul,  ik kan niets,  ik ben een verliezer, ik ben anders dan de anderen, mij lukt het nooit”, ik ben de enige die dit heeft...”

Natuurlijk zijn deze kinderen geen nul  maar zij voelen zich op dat moment wel eens nul. Geen enkel kind is een nul, die bestaan niet! Daarbij komt nog in hun pubertijd (vanaf 11/12 jaar) de hormonale ontwikkeling op gang, hun manier van denken over zichzelf verandert en kan negatief gekleurd zijn. Hun denken wordt dan ook extreem positief of extreem negatief gekleurd, wat van invloed is op hun gedrag en hun gevoelsleven. De stress van de maatschappij, de school en de vriendjes, de moeilijkheden met het leren zet hen ook aan het denken over zichzelf en hierbij verliezen zij wel eens helemaal het vertrouwen in zichzelf.  

In deze workshop zullen we spreken over wat zelfvertrouwen precies is, waardoor het in de beginnende pubertijd zo verdwijnt, hoe je vertrouwen in jezelf kunt verliezen. Maar wij hebben het vooral over hoe jij het als kind bij jezelf kunt opbouwen en hoe wij opvoeders, ouders en leraren jou daarin kunnen motiveren!

We zullen de valkuilen aantippen waarin we als ouders en opvoeders vaak vallen: in plaats van het kind aan te moedigen maken we het bang, waardoor het kind niet geholpen wordt het beste uit zich zelf te geven. We geven onze angst over het eventueel niet slagen van ons kind door aan het kind.  Door het beste in deze kinderen te zien leren zij het beste in henzelf terug te vinden.

Marijke Bisschop geeft heel praktische adviezen en tips om anders te leren denken over de anderen en vooral over jezelf! We leren negatieve denkpatronen te doorbreken en te vervangen door positieve manieren van denken. Angst wordt vervangen door verlangen en wensen om het zo goed mogelijk te doen. Waaruit bestaat zelfvertrouwen, hoe leer je als kind zelfvertrouwen op te bouwen, hoe kunnen wij, ouders en leerkrachten hem daarbij tot steun zijn! 

Marijke Bisschop studeerde pedagogiek aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Vervolgens volgde zij een postdoctorale opleiding in de gedragstherapie aan het Sick Children Hospital in Londen en aan de katholieke universiteit van Leuven. Zij werkte 20 jaar op de afdeling kinderpsychiatrie van het UZ Gasthuisberg in Leuven en enkele jaren in Montréal, Canada. Zij heeft veel ervaring in het werken met jongeren, zowel in België als in Nederland. Marijke Bisschop is erkend lid en supervisor van de V.V.G.T. (de Vlaamse Vereniging van Gedragstherapie)

Zij is op het ogenblik opvoedingsconsulente en gedragstherapeute. Zij geeft seminaries in scholen over Bouwen aan je Zelfvertrouwen voor ouders en jongeren. Zij is auteur van een serie wetenschappelijke artikelen en schreef enkele boeken, waaronder Je kind kan het Zelf (wordt heruitgegeven deze zomer bij Witsand uitgeverij). Opvoeden in een verwenmaatschappij, Bouwen aan zelfvertrouwen (Lannoo),  Helpen zorgen voor je kleinkinderen (Lannoo) en Het piekerboek, als je niet kunt stoppen met tobben  (Witsand uitgeverij, mei 2010)

Doelgroep: leerkrachten,  logopedisten, remedial teachers, GON-leerkrachten, GOK-leerkrachten, zorgcoördinatoren, CLB-medewerkers, ouders.

__________________________________________________________________________________ 

Kan 'extra zorg' schadelijk zijn?

Leerlingen met specifieke noden hebben recht op effectieve ondersteuning. Niet te weinig, maar ook niet te veel. Vanuit een oprechte zorg voor de leerling wordt soms meer ondersteuning geboden dan de leerling wil of nodig heeft. Dat kan onvermoede neveneffecten hebben op de motivatie, de zelfredzaamheid en het zelfbeeld van de leerling in kwestie.

In deze workshop staan we stil bij het argument “Baat het niet, dan schaadt het niet” dat vaak gehanteerd wordt om ‘extra zorg’ te legitimeren. Vanuit CLB zijn wij ervan overtuigd dat dit niet altijd klopt.

Tine Gheysen is op de Vrije CLB-koepel vzw verantwoordelijk voor leerlingen met specifieke noden. Binnen de provinciale vormings- en ondersteuningscel West-Vlaanderen is zij aanspreekpunt voor BuO. Daarnaast werkt ze ook nog als CLB-medewerker in een school buitengewoon onderwijs Type 1 en 8 met auti-werking.

Christine Vonckx is binnen de Vrije CLB-koepel vzw verantwoordelijk voor Leren & Studeren.

Doelgroep: zorgcoördinatoren,  GON-medewerkers, GOK-leerkrachten, leerkrachten en directies BO en BUO, CLB-medewerkers, remedial teachers, logopedisten, docenten leerstoornissen.

_______________________________________________________________________________________ 

Eureka Onderwijs ontwikkelde de methode RekenTrapperS. Het is een totaal nieuw concept om kinderen met en zonder rekenproblemen efficiënt te leren rekenen en wiskundig te leren denken. Het kan zowel in klasverband als individueel worden aangebracht. Evelien Dumont demonstreert met enkele kinderen van Eureka Onderwijs exemplarisch het gebruik van getalkaarten, werken met handen en lintmeters en cirkelrekenen.

Evelien Dumont is orthopedagoge en al jaren actief als medewerkster van Eureka. Zij heeft een ruime expertise op het vlak van rekenen, lezen, spelling, Frans en leren leren bij leerlingen met dyslexie, dyscalculie, dysfasie, NLD, ADD, autisme en aanverwante leerstoornissen. Zij is tevens actief op het vlak van diagnostiek en advies. Evelien Dumont verzorgt studiedagen over Rekentrappers, Als Spelling een Kwelling is, leerstoornissen en effectieve interventies bij leerstoornissen. Zij heeft specifieke ervaring op het niveau van remediëring en interventie op individueel en  klasniveau bij leerlingen van het basisonderwijs.

Doelgroep: leerkrachten basisonderwijs, zorgcoördinatoren, GON-leerkrachten, GOK-leerkrachten, CLB-medewerkers, logopedisten, remedial teachers, rekentherapeuten, ouders, docenten rekenen en wiskunde.

_______________________________________________________________________________________ 

Compenserende software voor leerlingen met lees- en schrijfproblemen

Hoe kan een computer problemen met lezen en spelling compenseren? De software wordt op dit vlak steeds beter. De programma’s bieden jongeren en adolescenten goede mogelijkheden om hen te helpen bij elke lees- of schrijfopdracht. We hebben het hier onder meer over tekst-naar-spraakprogramma’s, woordvoorspelling, gesproken boeken, enz.

Ook bij leerlingen  met DCD (Developmental Coordination Disorder of dyspraxie) leidt het geen twijfel dat de computer een meerwaarde kan bieden. Typen zorgt bijvoorbeeld voor een leesbaar ‘geschrift’. Maar werken met de computer biedt nog veel meer voordelen. We bekijken hoe de computer voor deze leerlingen optimaal kan worden ingezet. De hulpmiddelen worden gedemonstreerd zodat je hun mogelijkheden en beperkingen kan inschatten.

Doelgroep: leerkrachten zorgcoördinatoren, GON-leerkrachten, GOK-leerkrachten, CLB-medewerkers, ICT-coördinator,  logopedisten, remedial teachers, docenten leerstoornissen, ouders. ______________________________________________________________________________________ 

In deze workshop gaan we in op op de voorwaarden voor het efficiënt gebruiken van de computer met aangepaste software in de klas.  Welke instrumenten hebben respektievelijk de leerling de leerkracht en de school daarvoor nodig.  De doelstellingen bij een succesvolle implementatie worden ook op de drie niveaus toegelicht.  We lichten dit alles toe met een voorbeeld van het werken met software (Kurzweil 3000) en voorbeelden van kinderen en jongeren die dankzij software een toekomst hebben in het onderwijs, in hun sociale leven en als volwassene.

Doelgroep: leerkrachten zorgcoördinatoren, GON-leerkrachten, GOK-leerkrachten, CLB-medewerkers, ICT-coördinator,  logopedisten, remedial teachers, docenten leerstoornissen, ouders. _____________________________________________________________________________________ 

_______________________________________________________________________________________ 

Eureka klaspraktijk: Vreemde talen en dyslexie 

Eureka ontwikkelde specifieke technieken om bij vreemde talen effectief te interveniëren bij leerlingen met dyslexie en ernstige lees- en spellingproblemen. Zij hebben nood aan een aangepaste didactiek en opbouw van vaardigheden. Lieve Vanderlinden demonstreert met enkele leerlingen van de eerste graad secundair de aanpak bij spelling met blokken en het gebruik van basisteksten. Zij zal kort ingaan op het gebruik van schema’s om de basis te leggen van werkwoordoefeningen.  

Lieve Vanderlinden is regente Nederlands-Frans-Geschiedenis en opvoedster en zij is al jaren actief als medewerkster van Eureka. Zij heeft een ruime expertise op het vlak van lezen, spelling, vreemde talen en leren leren bij leerlingen met dyslexie, dysfasie, NLD, ADD, autisme en aanverwante leerstoornissen. Zij heeft specifieke ervaring op het niveau van remediëring en interventie op individueel en klasniveau vooral bij leerlingen ouder dan 10 jaar.  

Doelgroep: leerkrachten basisonderwijs, leerkrachten secundair onderwijs Frans/Engels eerste graad, zorgcoördinatoren, GON-leerkrachten, GOK-leerkrachten, CLB-medewerkers, logopedisten, remedial teachers, bijlesleerkrachten Frans/Engels, ouders, docenten vreemde talen, docenten leerstoornissen.

__________________________________________________________________________________