Onderwijsprincipes

De kinderen volgen hier een cyclus van 1 à 2 jaar om daarna terug te keren naar het gewoon onderwijs. We zijn dus gericht op reïntegratie. Eureka Onderwijs hanteert de volgende principes en werkwijzen:

1. Herhalen en verdiepen
2. Problemen voorkomen en differentiëren
3. Problemen verhelpen en compenseren
4. Leren leren
5. Leren leven
6. Aangepast materiaal
7. De computer als hulpmiddel
8. Ouders, leerkrachten en kind: een hecht team
9. Onze leerkrachten: gespecialiseerd in mensenkennis
10. Succes voor de toekomst

1. Herhalen en verdiepen

Eureka Onderwijs werkt met een opbouwend programma in zogenaamde “concentrische cirkels”. Dit komt erop neer dat leerstof verschillende keren en telkens uitgebreider wordt behandeld.

Eerste cirkel: (september-november) aanleren van vaardigheden

Tijdens de eerste drie maanden van het schooljaar worden voornamelijk vaardigheden en basiskennis aangeleerd en geoefend die essentieel zijn om leerlingen met leerproblemen meer kansen te geven in hun studies.

Tweede cirkel: (december –maart) compenseren, remediëren en opbouw basiskennis

Wanneer de leerlingen zich deze vaardigheden en kennis hebben eigen gemaakt, komt de inhoud van de leerstof meer op de voorgrond. Het uitbreiden van de kennis en het ontwikkelen van inzicht staan dan centraal. Dit is een zwaardere periode omdat de hoeveelheid leerstof behoorlijk toeneemt. Vooral de leerlingen die regelmatig werken en thuis ondersteund worden, maken zich belangrijke studievaardigheden eigen.

Derde cirkel: (april – juni) integreren en uitbreiden

In de derde periode staan integratie van vaardigheden en kennis en voorbereiding naar de volgende school centraal. De vaardigheden en de kennis uit de voorgaande periode komen geïntegreerd aan bod. Voortdurende herhaling in een rijkere context schept de voorwaarden voor persoonlijke integratie op lange termijn.

En nadien...

De effecten zijn vooral zichtbaar in de beginperiode op de nieuwe school en vanaf een tweetal jaren na het verlaten van de school. Op het vlak van studiemethode en zelfkennis hebben onze oud-leerlingen een sterke voorsprong. Hun sociaal engagement en hun doelgerichtheid zijn opvallend.

[naar boven]

2. Problemen voorkomen en differentiëren

We vermijden negatieve frustraties waar mogelijk door tijdig in te grijpen. De leerstoornissen van kinderen die bij ons terechtkomen zijn vastgesteld. Hun problemen zijn bijgevolg grotendeels voorspelbaar. Onze kennis van leerstoornissen leidt veel sneller tot een juiste aanpak.

We werken met een didactisch aanbod dat is aangepast aan de noden van elk kind waarbij we de middenweg zoeken tussen eindtermen en de middengroep van de klas. Differentiatie gebeurt zowel verrijkend als remediërend en elk kind kan van beide genieten voor verschillende vakonderdelen. De leerkracht organiseert de differentiëring bij voorkeur in de klas en voorziet hiervoor gestructureerd materiaal en specifieke klasorganisatievormen.

Kinderen kunnen ook individueel hulp krijgen met het oog op aansluiting bij de groep. Elke leerling kan een eigen leerprogramma hebben met individueel lessenrooster, individuele momenten naast klassikale lessen, eigen huistakenpakket en individueel aangepaste toetsen en examens. Logopedische ondersteuning is binnen het pakket voorzien voor elke leerling die het nodig heeft.

Om elke leerling voldoende aandacht te geven, blijft de klasgroep beperkt. Voor taal en rekenen/wiskunde, krijgen de leerlingen les in niveaugroepen. De vorderingen en oefeningen worden aangepast aan het individueel tempo. Hoogbegaafde leerlingen kunnen een rijker pakket te verwerken krijgen of de vakken sneller doorlopen. Leerlingen kunnen voor bepaalde vakken van klas wisselen omdat het leeraanbod in de klas meer geschikt is. De uitwisseling gebeurt vooral naar een hogere klas. Het lessenrooster wordt jaarlijks en periodisch aangepast volgens de noden van klaswisseling.
Concreet zullen leerlingen vooral voor talen en wiskunde een groep hoger of lager aansluiten.

De lessen verlopen in groep maar het inoefenen van de leerstof gebeurt op maat en is zeer actief. Het onderwijs maakt intensief gebruik van computerprogramma’s zowel op school als thuis (zie ook 7. De computer als hulpmiddel).

Kinderen leren zich mentaal af te schermen en te werken aan hun eigen doelstellingen. Kinderen mogen vragen om zich voor korte tijd op rustiger plaatsen (alleen of met twee) terug te trekken. Op onze school kan je dan ook overal kinderen tegenkomen. Het lijkt alsof ze zomaar wat rondlopen maar de kinderen zelf weten waar ze naar toe gaan en wat ze moeten doen. Kinderen ontwikkelen hierdoor een groot gevoel van zelfverantwoordelijkheid en zelfstandigheid. Ook de jonge leerlingen passen dit systeem toe. Alle klassen leren zo open staan voor al wie binnenkomt.

[naar boven]

3. Problemen verhelpen en compenseren

Vaardigheden aanleren neemt in onze school een belangrijke plaats in. De problemen als gevolg van een leerstoornis kunnen we niet altijd oplossen maar we kunnen wel vaardigheden aanleren om die problemen te compenseren.

Belangrijke compenserende vaardigheden zijn

• het flexibel en zelfstandig kunnen gebruiken van computer, software en elektronica,
• het vaardig kunnen opstellen en opzoeken van basisregels en oplossingenschema’s,
• het vaardig kunnen omgaan met schoolboeken en geschreven informatie,
• het kunnen memoriseren van basiskennis,
• het onderscheiden van basiskennis en afleidbare kennis (die je niet moet memoriseren),
• het zichzelf controleren op kennis en de verschillende studievaardigheden.

De leerkracht zal de lestijd verdelen tussen het overbrengen van kennis en het aanleren van vaardigheden. De leerkracht oefent de vaardigheden met de leerlingen en geeft voortdurende feedback. De intense wisselwerking en medewerking van de leerlingen kan overkomen als ongestructureerde chaos. Het is duidelijk dat leerlingen geen vaardigheden kunnen oefenen als zij stil en volgzaam luisteren. De drukte die heerst is een gerichte drukte.

Kinderen leren klassikaal specifieke technieken aan die nodig zijn voor een bepaalde groep. Die technieken kunnen merkwaardig overkomen. Voorbeelden van dergelijke technieken zijn scanderend lettergrepig lezen, in groep opzeggen van een tekst in het Frans of Engels, oplossingschema’s memoriseren. Deze technieken zijn nuttig voor elk kind en nodig voor een groepje. Zij hebben hun nut bewezen en komen dus frequent aan bod. Technieken worden met leerstof als basis aangeleerd zodat techniek en inhoud nuttig zijn.

[naar boven]

4. Leren leren

Methoden om te “leren leren” zitten in elk vak verweven.
Oefeningen voor geheugen, concentratie, lezen en spelling kunnen in elk vak geïntegreerd worden. Elke vakleerkracht wendt bewust deze vaardigheden aan. Spellingregels kunnen zowel in Nederlands als Frans aan bod komen en extra leesoefeningen kunnen bijvoorbeeld in wereldoriëntatie gegeven worden.

[naar boven]

5. Leren leven

… op individueel niveau: persoonlijkheidsvorming en sociale vaardigheden
… op gezins- en familiaal niveau

Op individueel niveau: persoonlijkheidsvorming en sociale vaardigheden 

Aan essentiële sociale vaardigheden wordt zowel binnen als buiten de klas veel aandacht besteed.
Kinderen kunnen ook individuele therapeutische ondersteuning krijgen binnen en buiten de school. In bepaalde gevallen kunnen psycho-emotionele behoeften voorrang krijgen op het verwerven van schoolse kennis en vaardigheden.

Er is een psycho-emotioneel aanbod gericht op de verwerking van de vele negatieve gevolgen van leermoeilijkheden zoals faalangst, laag zelfbeeld, angst, verdriet, hulpeloosheid, machteloosheid, pestgedrag, pestslachtoffer, agressie, geringe frustratietolerantie, depressie …
Dit is moeilijker te plannen dan leerstof en de leerkracht heeft een grote dosis mensenkennis en psychologische kennis nodig om aangepast te reageren (zie ook Onze leerkrachten: gespecialiseerd in mensenkennis).

Zelfkennis en zelfvertrouwen
De kinderen leren hun probleem beter kennen, openlijk bespreken en hulp vragen waar nodig. Ze hebben opnieuw zelfvertrouwen.

Verantwoordelijkheid
De kinderen leren dat ze zelf mee de verantwoordelijkheid dragen voor hun vooruitgang. Ze weten dat ze harder moeten werken omwille van hun leerhandicap. Ze leren openlijk over hun gevoelens hierover praten. Ze leren de moed bij elkaar te rapen om hard te werken en zijn trots op wat ze bereiken.

Binnen Eureka Onderwijs is iedereen in gelijke mate verantwoordelijk voor het dagelijks reilen en zeilen. Leerlingen beheren de schoolwinkel, leerlingen treden op als hulpleerkracht of coach, leerlingen houden de computerklas, de schoolgebouwen en de speelplaats netjes. Professionele krachten, stagiairs, vrijwilligers en ouders participeren in deze taken.

Dit betekent dat kinderen leren verantwoordelijkheid te dragen voor zichzelf en anderen. Oudere leerlingen zijn verantwoordelijk in het verkeer voor de jongere leerlingen. De leerlingen hebben meldplicht als zich een gevaarlijk feit voordoet op de speelplaats of op de weg van en naar huis. Zij leren adequaat in te grijpen als er gevaar is voor hen of voor anderen. Ook pestgedrag wordt gemeld.

Samenwerking
De leerlingen leren positief omgaan met medeleerlingen en volwassenen. Een goede sfeer op school is zeer belangrijk. Pesten wordt niet geduld. Het is de bedoeling dat de kinderen hun eigen talenten ten volle kunnen ontplooien in de maatschappij. Dat kan alleen als ze positief leren samenwerken in groep. Leerlingen leren ook elkaar helpen vanuit het tutorsysteem in de klas. Elke leerling leert zorg dragen voor een andere, wat zijn mogelijkheden of beperkingen ook zijn.

Verdraagzaamheid
In ons systeem van samenwerking heeft de verdeling goed-slecht, slim-dom geen betekenis meer. De kinderen leren verdraagzaam zijn voor het anders-zijn in de samenleving. Toetsen, lessen, regels, doelen zijn voor elk kind verschillend, afhankelijk van het tempo en het kunnen. Gevoelens als jaloers zijn op andere kinderen die minder “moeten” worden openlijk besproken en er wordt een link gelegd naar de samenleving waar gehandicapten recht hebben op positieve discriminatie.

Eigen mening en persoonlijkheid
Iedereen krijgt veelvuldig de kans om een eigen mening en zijn eigen persoonlijkheid te vormen.

Omgaan met regels en normen
Er zijn heel expliciete regels over normen en grenzen. Kinderen leren voldoende assertief zijn zonder agressief te worden. Ze leren voldoende ruimte voor zichzelf creëren zonder de ruimte van anderen af te nemen.

Respect voor zichzelf en de andere
Het leren om assertief te worden vraagt van leerlingen, ouders en leerkrachten een engagement op persoonlijk vlak. Concreet betekent het dat elkeen ook zijn of haar kwetsbare kanten durft tonen. Dat vraagt een groot respect voor zichzelf en voor de ander.

[naar boven]

… op gezins- en familiaal niveau

De ouders worden sterk betrokken bij het onderwijsgebeuren en bij de keuze van de doelstellingen. De doelstellingen krijgen ook een plaats binnen het gezin. Ouders leren het probleem bij hun kind, dat vaak ook bij een van de partners bestaat, beter herkennen en bespreken.
Het is de bedoeling de eigen vaardigheden te vergroten en de gevoelens van onmacht ten gevolge van de leerhandicap te verkleinen. Dat leidt tot gezonde verwachtingen (niet te hoog maar ook niet te laag).

Ouders leren het kind zien in zijn volledige ontwikkeling waarbij de nadruk ligt op de ondersteuning die je als ouders kan bieden en niet op wat het kind niet kan.
Het zijn vooral de moeders die meer leren loslaten en de vaders die meer actief leren deelnemen aan de opvoeding en begeleiding van hun kind. Beide ouders spelen een cruciale rol.

[naar boven]

6. Aangepast materiaal

Het materiaal is aangepast aan het niveau en kunnen van het kind. Al het materiaal wordt onderzocht op zuinigheid: hoe zo weinig mogelijk het geheugen belasten, hoe het resultaat bereiken zonder extra druk of tijdsinvestering,
De lay-out, de zinsbouw, de woordkeuze, de schikking, de hoeveelheid leerstof, … alle aangeboden didactische hulpmiddelen zijn door de ogen van een kind met leerhandicaps bekeken en indien nodig aangepast. Een grotere structuur met kleuren en klassering helpt de kinderen zelfstandig overzicht te houden.

[naar boven]

7. De computer als hulpmiddel

Onze kinderen moeten op een meer individuele manier kunnen vorderen en oefenen. De computer is daarbij een krachtig hulpmiddel en computervaardigheden krijgen dan ook veel ruimte en aandacht.
Het alleen werken aan de computer op hun eigen tempo is zeer motiverend en door de gerichte feedback ook zeer efficiënt.
Bovendien biedt de computer extra steun bij het leren structureren en bij de zelfcontrole.
In de computerklas kunnen alle kinderen gelijktijdig aan de computer werken en zo de noodzakelijke tekstvaardigheden opdoen om thuis en vooral later zijn of haar problemen te compenseren.

[naar boven]

8. Ouders, leerkrachten en kind: een hecht team

Leerkrachten, deskundigen en ouders werken als team aan de klasgroep zodat elk kind vanuit verschillende invalshoeken als éénheid wordt gezien. De kleinschaligheid maakt veelvuldige contacten mogelijk. Elke leerling wordt individueel gevolgd. Het kind wordt actief betrokken in de beslissingen. In nauwe samenwerking met de ouders zoeken wij oplossingen voor de problemen die zich voordoen.

Echte vorderingen zijn slechts mogelijk mits intensieve en positieve samenwerking tussen beide ouders en de school. Ouders nemen deel aan het beslissingsproces. Zij worden uitgebreid op de hoogte gehouden en worden betrokken in de beslissingen en interventies naar kinderen toe. Er is een wekelijks rapport met inzage in toetsen en examens.

Gedurende het schooljaar zijn er vormingsavonden voor de ouders. Het schoolteam hecht veel belang aan de aanwezigheid van beide ouders omdat de resultaten op lange termijn dikwijls samenhangen met de samenwerking en het overleg tussen de ouders bij de aanpak.

[naar boven]

9. Onze leerkrachten: gespecialiseerd in mensenkennis

Eureka Onderwijs brengt kinderen met leerstoornissen en leerproblemen en een team geëngageerde professionelen, stagiairs, vrijwilligers en hulpvaardige ouders samen.

De leerkrachten hebben een orthopedagogische achtergrond: pedagogen, psychologen, logopedisten, ... met bijkomende interne specialisatie in leerstoornissen. Er zijn gespecialiseerde leerkrachten sport en artistieke opvoeding. De professionelen werken op onze school in een klas als leerkracht of remedial teacher.

Na de schooluren werkt hetzelfde team met een eigen cliënteel van kinderen met leerstoornissen uit de regio.

[naar boven]

10. Succes voor de toekomst

Het onderwijs op onze school is ingevuld vanuit een orthopedagogische aandacht voor normaal- en hoogbegaafde kinderen met specifieke leerstoornissen en leerproblemen. Het Eureka Onderwijs is erop gericht leerlingen meer kansen te geven voor verdere studies. Het is duidelijk de bedoeling dat de leerlingen na één of twee jaar opnieuw aansluiting vinden in het gewoon onderwijs.

Remedial teaching maakt integraal deel uit van het lesgebeuren waar mogelijk. Indien nodig, zorgen logopedisten en anderen voor individuele ondersteuning. De leerkrachten besteden veel aandacht aan studietechnieken als memoriseren, schema's maken, nota's ordenen, studieplanning. De leerkrachten weten dat dit de zwakke punten van de leerlingen zijn. Zij benaderen de tekorten van de leerlingen positief opbouwend, maar ook realistisch. Er zijn vele toetsmomenten zodat de leerlingen zeer snel weten of zij de leerstof inderdaad beheersten. Het onderwijs legt de nadruk op zelfstudievaardigheden als organisatie in tijd en ruimte, planning en het kiezen van de meest effectieve strategie.

Voor lezen, spelling en vreemde talen zijn er eigen, aangepaste methodes ontwikkeld die met succes worden toegepast.
Concentratie en werktempo zijn voortdurende aandachtspunten en blijken bij testen soms spectaculair toe te nemen.
Het onderwijssysteem werkt vanuit het geheel naar de delen zodat verbanden ruim aandacht krijgen. Leerlingen met leermoeilijkheden hebben nood aan ondersteunende integratie van de kennis en vaardigheden. Een cyclisch systeem zorgt ervoor dat de basisleerstof beter beklijft.

De leerlingen leren 'leren' gedurende elk vak, van wiskunde tot geschiedenis.
Computervaardigheden krijgen ruimte en aandacht, vooral omdat deze kinderen op een meer individuele manier kunnen vorderen en oefenen, het motivationeel effect groot is en de gerichte feedback de effectiviteit sterk ondersteunt.
Bovendien biedt computerwerk extra steun bij het leren structureren en bij de zelfcontrole.

Leerlingen leren hier dat zij niet speciaal zijn ook al denken ze soms achterstevoren en ondersteboven. De sociale vaardigheden, waarvan zelfvertrouwen en een adequaat zelfbeeld deel uitmaken, zijn heel belangrijk in Eureka. Leerlingen delen al heel vroeg in de verantwoordelijkheid, binnen een duidelijk gestructureerd systeem.