Hoogbegaafdheid
(Overgenomen uit map Leerzorg: "Eerste hulp bij leerstoornissen en problemen bij het leren". Gratis te downloaden op http://www.letop.be/) 

 Do's

Dont's 

accepteren
- Laat voelen dat je in de leerling gelooft.
- Neem de zorgen en inbreng van ouders ernstig.
- Aanvaard dat niet alle hoogbegaafden op dezelfde manier functioneren (verstandelijk, sociaal, emotioneel, enz. )
- Luister actief, zelfs als de leerling lijkt door te drammen.

stimuleren en begeleiden
- Motiveer en leg nadruk op talenten.
- Zorg dat de leerling meermaals per dag iets kan leren.
- Maak duidelijke afspraken over wederzijdse inzet en timing.
- Bied uitdagende opdrachten en inhouden aan.
- Leg de lat hoog en maak bij de evaluatie onderscheid tussen inspanning en resultaat.
- Leer ‘doorzetten’. Moeilijke opdrachten en ‘veel leerstof’ moeten af en toe!
- Begeleid teleurstelling bij falen. Deze leerling heeft faalervaringen nodig!
- Voorzie dat leerlingen af en toe met elkaar kunnen werken (b.v. in een kangoeroeklas).
- Waardeer de leerling en daag positief uit.

compenseren/dispenseren
- Vermijd onnodige instructie.
- Compact (leerstof op kortere tijd aanbieden, waardoor er ruimte komt voor verdiepen en verbreden).
- Verdiep (dieper en anders ingaan op een onderwerp dan de methode doet).
- Verbreed (leerstof buiten het reguliere programma aanbieden).
- Versnel indien nodig (in versneld tempo laten doorlopen van de schoolperiode).
- Beoordeel aanvullende taken en geef feedback.

leren leren
- Maak de leerling bewust van de eigen leermethodes en leerstijl. Help die te verbeteren.
- Check of de leerling ze ook zo toepast.
- Leer stilstaan bij belangrijke kernwoorden.
- Leer de leerling hulp vragen.
- Check of de opdracht gelezen/gehoord en begrepen is.

begeleiding
- Uitspraken zoals “Als je dan toch zo slim bent…”.
- Uitspraken over “de hoogbegaafden”. (Zij verschillen heel sterk onderling én weten dat.)
- Redeneringen afdoen als niet terzake.
- Levensvragen die de leerling ter sprake brengt uit de weg gaan.
- Verwachten dat de leerling bewijst dat hij een voorsprong heeft.
- De spontane ontwikkeling van de leerling afremmen.
- De leerling buiten de klasgroep plaatsen.

aanpak en begeleiding
- Meer van hetzelfde: de leerling herhaling na herhaling laten ondergaan.
- De leerling niet aan bod laten komen omdat je weet dat hij het toch al kent.
- Vrijblijvendheid van aanvullend werk.
- Denken dat versnellen op zich afdoende is.
- Er van uitgaan dat de beschikbaarheid van uitdagend materiaal alleen voldoende is voor een hoogbegaafde leerling.
- De leerling als zuiver hulpje inschakelen.
- Wel: bijvoorbeeld als coach van medeleerling.
- Onrealistische verwachtingen stellen (bijvoorbeeld verwachten dat ze al hun problemen zelf kunnen oplossen)
- Verwachten dat de leerling op alle vlakken even sterk is.
- Elk eigen initiatief de kop indrukken.
- Aanvaarden dat de leerling zich aanpast aan de gemiddelde klasnorm.

gedrag
- ‘Waarom? Daarom!’ Wel: uitleg geven bij geboden en verboden.
- De leerling als een lastpak benaderen, hem als storend labelen (dat kan pesten in de hand werken).
- De leerling aanmanen ‘gewoon’ te doen.